Schermtijd als de avonden weer donker worden

Eind september gebeurt het elk jaar weer: het is om zes uur al schemerig, de tuin of het speeltuintje valt af, en de middag na school of opvang wordt ineens een stuk langer binnen. Voor veel gezinnen betekent dat meer scherm dan in de zomer. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang het scherm een plek krijgt in de dag in plaats van de dag over te nemen.

Hieronder een paar dingen die vaak helpen.

Spreek af wanneer, niet alleen hoe lang

“Een halfuurtje” is voor een peuter geen eenheid. “Na het eten, tot de afwas klaar is” of “twee afleveringen en dan tanden poetsen” wel. Een vast moment maakt het scherm voorspelbaar, en voorspelbaar is makkelijker om uit te zetten. Het helpt ook als het moment elke dag ongeveer hetzelfde is: dan hoeft er niet elke avond opnieuw over onderhandeld te worden.

Kies iets dat ophoudt

Veel kindervideo is gemaakt om nooit af te lopen: de volgende begint voordat je er erg in hebt. Kies liever series met korte, afgeronde afleveringen, zodat er een natuurlijk moment is om te stoppen.

• Peppa Big duurt vijf minuten per aflevering. Er gebeurt iets kleins, het lost op, en dan is het klaar. Twee of drie afleveringen is een overzichtelijke afspraak.
• Buurman en Buurman is vrijwel zonder woorden en elke klus loopt op een eigen manier af. Goed om samen naar te kijken, want volwassenen lachen net zo hard.
• Sesamstraat staat bij ons in blokken per thema van een kwartier, twintig minuten en een half uur. Kies het blok dat past bij de tijd die je hebt.

Bouw af richting bedtijd

Het laatste wat een kind ziet voor het slapen maakt verschil. Druk, fel en snel werkt 's ochtends prima, maar niet om half zeven. Nijntje is het rustigste wat we hebben: vlakke kleuren, een laag tempo, niemand die schreeuwt. Er staan ook langere compilaties van drie kwartier en een uur, maar voor het slapengaan zijn één of twee korte afleveringen meestal genoeg.

Een simpele volgorde die veel ouders gebruiken: eerst iets vrolijks, dan iets rustigs, dan uit. Het rustige stuk werkt als een overgang, zodat het uitzetten minder als een abrupte stop voelt.

Kijk mee, al is het maar even

Je hoeft niet naast je kind op de bank te zitten bij elke aflevering. Maar een paar minuten meekijken levert veel op: je weet waar het over gaat, je kunt er later een vraag over stellen (“Wat ging er mis met de boekenkast?”), en je ziet zelf of iets te druk of te spannend is. Kinderen vertellen graag na wat ze gezien hebben, en dat maakt het scherm een beetje minder solitair.

Laat het kind kiezen uit weinig

Een hele site vol keuze is voor een driejarige te veel. Zet een paar favorieten klaar en laat daaruit kiezen. Met een account kun je video's bewaren bij je favorieten, zodat het rijtje waaruit gekozen wordt klein blijft. Onder onlangs bekeken zie je wat er de afgelopen tijd is opgezet; hoe het werkt legt precies uit wat we daarvoor bijhouden en wat niet.

Buiten blijft het beste

Het korte herfstlicht is ook een reden om er gebruik van te maken zolang het er is. Een kwartier naar buiten na school, bladeren verzamelen, door de plassen: daarna is er ook minder behoefte aan een scherm. Het scherm is dan wat het hoort te zijn: iets voor als het donker is, niet in plaats van alles.

Tot slot: er is geen perfecte hoeveelheid. Wat telt is dat het past bij jullie dag, dat je weet wat er te zien is, en dat uitzetten geen strijd hoeft te worden.